Rubenshuis krijgt topstuk van David Bowie

Vanaf 27 juni 2017 in het Rubenshuis

Op donderdag 10 november 2016 vond in Londen (Sotheby’s) de veiling plaats van David Bowie’s kunstverzameling. Hoewel het popicoon bijna uitsluitend moderne kunst verzamelde, bezat hij ook een monumentaal altaarstuk van Jacopo Tintoretto (1518-1594). Het werk van de Italiaanse meester werd gekocht door een particuliere verzamelaar, die enkele minuten na de veiling aankondigde om het in langdurige bruikleen aan het Rubenshuis te geven.

Het bruikleenbeleid van het Rubenshuis blijft verrassen. Na de ‘Verborgen Van Dyck’ (schepenkop van een Brussels magistraat) en een herontdekt Zelfportret van Anthony van Dyck toont het museum vanaf 27 juni 2017 een werk uit de voormalige collectie van David Bowie als langdurige bruikleen.

 

'The Rubens House, a museum Bowie loved'

De ‘Heilige Catharina’ van de Venetiaanse schilder Tintoretto was één van de eerste kunstaankopen van het Britse popicoon. Ook Rubens en Van Dyck hadden werken van Tintoretto in hun privécollectie. Daarom wil de nieuwe eigenaar het schilderij tonen waar het hoort: in het Rubenshuis, ‘a museum Bowie loved’.

 

Tintoretto, Rubens én Van Dyck

Tintoretto schilderde dit monumentale altaarstuk van de Heilige Catharina tussen 1560 en 1570 voor de kerk van San Geminiano op de Piazza di San Marco in Venetië. Het werk hing in de kerk tot de afbraak ervan in 1807. Bijzonder is ook dat Anthony van Dyck tijdens zijn verblijf in Italië (1621-1627) een schetsje van dit altaarstuk maakte in zijn zogeheten Italiaanse schetsboek (British Museum, Londen).

Jacopo Tintoretto werd zowel door Rubens als Van Dyck bewonderd. Met deze bruikleen kan het Rubenshuis voor het eerst een werk van één van de belangrijkste Italiaanse meesters tonen. Italiaanse meesters zoals Tintoretto en Titiaan hadden immers een belangrijke plek in Rubens’ eigen verzameling. Het schilderij vult dan ook een belangrijk hiaat in de opstelling van het museum.

 

De ondertekening van Tintoretto

Onderzoekers van het KIK (Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium) ontdekten een tekening onder de verflaag van Tintoretto’s schilderij. Hieruit blijkt dat het werk tien jaar eerder werd gemaakt dan oorspronkelijk gedacht. De tekening laat ook zien hoe Tintoretto zijn Heilige Catharina heeft uitgewerkt. En hoe hij zijn compositie tijdens het schilderen is blijven aanpassen.

Christina Currie van het KIK legt in onderstaand filmpje uit hoe dat precies zit.

 

Tintoretto te zien tijdens Biënnale van Venetië

Vlaams minister van Toerisme Ben Weyts maakte tijdens een persconferentie op 26 juni 2017 bekend dat David Bowie’s Tintoretto te zien zal zijn in Venetië tijdens de Biënnale.

Het werk hangt vanaf 27 juni in het museum, maar keert in 2019 tijdelijk terug naar Italië. Daar zal het schitteren tussen topstukken van Vlaamse meesters voor wie de Venetiaanse kunst een belangrijke inspiratiebron was. Klik hier voor meer info

 

Rubenshuis krijgt ene topstuk na het andere

Het is opvallend. De laatste tijd wordt de lijst van langdurige bruiklenen aan het Rubenshuis elk jaar groter en indrukwekkender. Denk maar aan het Zelfportret van Anthony van Dyck, het Portret van Clara Serena en nu ook David Bowie’s Tintoretto.

Soms wordt er zelfs kunst geschonken. Dat was vorig jaar het geval met het Portret van een jongeman, een werk van de Antwerpse meester Jan Cossiers. De eigenaar gaf het portret cadeau aan het Rubenshuis.

Is dit allemaal toeval of zit hier meer achter?

 

Pionier in bruiklenenbeleid

Sinds 2007 voert het Rubenshuis een zeer actief en doordacht bruiklenenbeleid. We houden contact met verzamelaars van over heel de wereld en stellen onze expertise ter beschikking.

Viewings

Het Rubenshuis organiseert meerdere keren per jaar een ‘viewing’. Op zo’n moment buigen experts zich letterlijk en figuurlijk over het werk van de verzamelaar. Elk detail wordt uitvoerig bekeken, met of zonder vergrootglas. Meningen worden uitgewisseld, argumenten gegeven en stellingen geponeerd.

In verschillende gevallen heeft een viewing al geleid tot verder wetenschappelijk onderzoek. En dat bracht nieuwe ontdekkingen aan het licht zoals overschilderingen of een toewijzing van het werk aan een andere schilder.

Opvolging

Maar ook internationaal is het Rubenshuis actief. We zijn op de hoogte van de belangrijke kunstveilingen en proberen te achterhalen wie welke relevante werken aankoopt. Met gekende kopers versterken we onze band en met nieuwe verzamelaars trachten we contact te leggen. Altijd op een discrete manier en met het nodige geduld en inlevingsvermogen.

Schenkingen

Na tien jaar intensief bruiklenenbeleid begint deze strategie zijn vruchten af te werpen. Dat bewijzen de twee werken die het Rubenshuis onlangs verwierf. Maar ook de tijdsgeest is veranderd. Het schenken van kunst zit in de lift.

 

De comeback van het mecenaat

Exit subsidies

Jarenlang konden stadsmusea zoals het Rubenshuis kunst aankopen met bestaande werkingsmiddelen. Maar daar is door de tijd verandering in gekomen. De hoge prijzen op de kunstmarkt hebben ervoor gezorgd dat interessante werken onbetaalbaar zijn geworden. Wie kan tegenwoordig zomaar miljoenen euro’s ophoesten voor de aankoop van een belangrijke Rubens?

Het is dan ook een hele opdracht om als museum de collectie te blijven vernieuwen. De grote uitdaging is verzamelaars overtuigen hun werk aan het Rubenshuis uit te lenen. Maar waarom zouden verzamelaars hun topstukken aan een museum ‘bruiklenen’ of zelfs schenken?

Passie voor de kunst

Het antwoord is simpel. Een werk in bruikleen geven is in vele gevallen een ‘big win’ voor verzamelaars. Niet alleen krijgen ze in ruil expertise en advies van het museum over onderzoek en mogelijke restauraties, hun werk wordt ook in de meest ideale omstandigheden bewaard en verzekerd. Bovendien bevestigt een bruikleen de kunsthistorische waarde ervan. Zo krijgen verzamelaars er een stukje prestige bovenop.

Sociaal getint

Maar de belangrijkste reden is sociaal getint. De meeste collectioneurs zijn geëngageerde mensen met een passie voor kunst. En die gedrevenheid willen ze graag overbrengen en delen met anderen. Net zoals het Rubenshuis zijn passie voor de meester wil delen met zijn bezoekers.

 

Praktisch

Vanaf 27 juni 2017 in het Rubenshuis.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief